Armweeklynews.am   » »  ՄՇԱԿՈՒՅԹ
 

 

 

 

Ցեղասպանութեան հարիիրամեակ- Ճաշի ատեն չե՛ն խոսիր, չե՛ն…

 

 

Մեծ հայրս իր սկզբունքները ունէր, եւ մենք իրեն հաճոյք պատճառելու համար կը յարգէինք զանոնք։ Ան համոզուած էր որ ճաշի պահուն սկսուած խօսակցութիւն մը կրնար վէճ ստեղծել։

Ճաշէն առաջ ու ետք, ան լսելի ձայնով, բազկատարած կ՛աղօթէր։

Ան կ՛ուզէր խաղաղութեամբ ճաշակել զկերակուրն։

Երբ ճաշի ատեն մեր խօսակցութիւնը աղմկոտ դառնար, մեծ հայրս մեզ կը սաստէր,-

-Ճաշի ատեն չե՛ն խօսիր, չե՛ն։

Բնաւորութեամբ՝ մեծ հայրս սակաւախօս էր ու մտածկոտ, եւ կը տարուէր անցեալի յիշատակներով․ կ՛ուզէր հանգիստ պտտիլ Էրկրի գիւղին մէջ, իր նահատակուած ծնողացը, կնոջն ու զաւակներուն հետը ըլլալ։ Հոն, Էրկիրը՝ ան իր կօշկակարի խանութը ունէր եւ բազմաթիւ աշկերտներ։

Թրքական հալածանքներէն եւ սպաննութենց փորձերէն՝ ան հրաշքով փրկուած ու հոս հասած՝ վերականգանած էր իր ընտանիքը․ բազմաթիւ զաւակներ ունեցած էր, եւ մեր գիւղին ամենէն յարգուած անձնաւորութիւններէն մէկն էր։ Մեծ հօրս շուքը ծանր էր։

Մեծցած էի, եւ երբեմն իրեն հետ նարտ կը խաղայի․ կը փորձէի զինքը խօսեցնել անցեալին մասին, ու խօսքէ տարուած երբ սխալներ գործէի՝,-

-Քիչ մը խաղիդ չնայի՞ս,- կ՛ըսէր ժպիտով։

Կարեւորը զինքը խօսեցնելս էր, իրմէ պարտուիլս՝ հոգս չէր։

Մեծ ծնողացս հիւրասենեակը գունաւոր սնտուկ մը կար։ Անոր մէջը եղածները՝ ո՞վ գիտէր։ Գիտէի որ մեծ հօրս Էրկրի տան ու կալուածներուն թուղթերը հոն էին։ Հիմա, այդ թուղթերը ո՞ւր են, ի՞նչ եղած են չեմ գիտեր։ Մեծ հօրս սեփականութիւնները կը գտնուէին սահմանէն անդին՝ Էրկիրը։

Մեծ հօրս տունէն 200 մեթր անդին թուրքիոյ եւ սուրիոյ սահմանն էր։

Շատ անգամ, երեկոները, ընկերներով պարսատիկով, քարով, թուրք մանուկներուն դէմ կռիւի կը սկսէինք։

Շատ անգամ մեծ ծնողացս հիւրասենեակին պատին մէջ մտած պատուհանէն՝ հետաքրքրութեամբ թուրքիայէն անցնող շոգեկառքը կը դիտէի։ Մեծ հօրս պատահած դժբախտութեամնց պատճառով, սահմանէն անդին երեւցող բոլոր իրերուն եւ արարածներուն հանդէպ մանկական անհո՛ւն ատելութիւն մը ունէի․ կ՛ուզէի նոյնի՛սկ ատել զիս այնքա՛ն հետաքրքրող շոգեկառքը, որ երբ բարկանար օդին մէջ իր շոգին կը նետէր՝ ամպ շինելով․ կամ՝ երբ զայրացած ֆշշոց մը կ՛արձակէր, որովհետեւ այդ կողմը ապրող մարդիկը՝ մեծ հօրս ընտանիքը բնաջնջած էին, եւ ուրեմն՝ հայրս եւ հօրաքոյր-հօրեղբայրներս զրկուած էին մեծ ծնողներէ, հօրաքոյր-հօրեղբայրներէ, մօրաքոյր-մօրեղբայնրներէ։ Մենք՝ հօրեղբայր-հօրաքոյր, մօրաքոյր եւ քեռիներ ունէինք, եւ ատոր համար շա՛տ ուրախ էինք․ իրենք՝ ո՛չ։

Եթէ հրաշք մը պատահէր, ու յաւէտ ննջող մեծ հայրս անգամուան մը համար մեզի ճաշելու պատեհութիւնը ունենար, շատ բան փոխուած պիտի տեսնէր, ու երբ աղմկէինք՝,-

-Ճաշի ատեն չե՛ն խօսիր, չ՛են,- պիտի ըսէր։

Եւ եթէ հացի փշրանք մը իյնար՝ պիտի ստիպուէինք յարգանքով վերցնել Աստուծոյ նուէրը, մեր շրթներուն տանիլ, պագնել եւ ուտել։

Մեծ հայրս իմաստուն սկզբունքներ ունէր։

Մենք զանոնք կորուստի մատնած ենք, հետզհետէ պարպուելով մեր պապենական աւանդութիւններէն՝ կը շեղինք մեր ինքնութենէն։

Ամէն օր քիչ մը աւելի եւս մենք զմեզ կ՛աղքատացնե՛նք մեր հոգեմտաւոր ժառանգութիւններէն, մեզ շրջապատող մարդոց ու սովորութեանց յարմարելու համար։

Ափսո՛ս։

ՅԱԿՈԲ ԽԱՉԱՏՈՒՐ ՊՕՂՈՍԵԱՆ/ ԿԱՄՔ օրաթերթ, Փարիզ, 3 Ապրիլ, 1986
Armweeklynews [ 18-Apr-15]
Ցեղասպանութեան հարիիրամեակ- Ճաշի ատեն չե՛ն խոսիր, չե՛ն…
© 2010-2018  Կապը »  Contacts Այցելեք » Facebook
ՄՇԱԿՈՒՅԹ
«Համշենի յայլաներ» ալբոմի երգերում արտացոլված են իր արմատների հետքերը [14.06.2016]
ՍՓԻՒՌՔՆԵՐ. ՎԱԽՃԱՆԱԿԱՆՈՒԹԻՒՆ ԵՒ… ՎԱԽՃԱՆԸ [08.06.2016]
Էրոլ Սարաֆեանի կերտած Կոմիտաս Վարդապետի արձանը Պոլսո պատրիարքարանի մեջ [06.06.2016]
ԱՐԱՔՍ ՓԻԼԱՒՃԵԱՆԻՑ Կարօտի ու թախծի քրոնիկոններ [05.06.2016]
William Saroyan: Kalbin Dili ve Bitlis [05.06.2016]
ՊԱՏՄՈՒԹԻՒՆ ՀԱՅՈՑ ԱՄՍԹԷՐՏԱՄԱՅ ԵՒ ՍՈՒՐԲ ՀՈԳԻ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ [03.06.2016]

Rouben Sevak: I sing a last song to my old soul in gloom… [31.05.2016]

Ֆրանսան այնքան ազատ է , որ երկրին մեծերն իրենց ընտրած ժողովուրդին դէմ կ՛ելլեն [27.05.2016]
Սուրիա – խոյս տալ թէ մնալ` Հալէպի բնակիչներուն ողբերգութիւնը [27.05.2016]
Գարեգին Նժդեհի կոչը՝ Մեծ Ղարաքիլիսայի (Վանաձոր) բնակչությանը-1918, մայիս [25.05.2016]
Այս ի՜նչ ողորմելիութիւն է. ո՞ր դարուն մէջ կ'ապրինք արդեօք [16.05.2016]
Վարդգէս Գուրուեան - Պոյքոթենք Թրքական Արտադրութիւնները [18.04.2016]
Моника Белуччи: я верю в важность религии, верю... как в философию![14.05.2016]
 Արխիվ » 2011-14