Surp Giragos Armenian Apostolic church

Van'da Ermeni eserleri ve mezarları yok olmakla yüz yüze!

Ermenilerin yerleşkesi olan Van ve çevresinde Ermenilere ait birçok manastır, kilise ve mezarlık bulunuyor. Ancak Ermeni halkından kalan tarihi ve kültürel eserler yok olmayla yüz yüze.

Ermenilere yönelik 24 Nisan 1915'te gerçekleşen soykırımın 101'inci yıldönümüne girilirken, aradan geçen yıllara direnen Ermenilere ait birçok yapıt ve mezar Kürdistan coğrafyasındaki yerini koruyor. 1915 yılından sonra başlayan tehcir politikaları ile birlikte gittikleri yerlerde de ötekileştirilen Ermeniler, kimliklerini saklayarak yaşamak zorunda kaldı. "Ermeni dölü" gibi ifadelerle Ermeni olmak bir hakaret olarak kullanıldı. Ermenilere yönelik ötekileştirme bir politika olarak bugünlere gelirken, siyasetçiler de bu konuda istediği gibi konuşmaktan kendini alıkoymadı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 2014 yılında televizyon programında "Benim için afedersiniz daha çirkin şeylerle Ermeni diyenler oldu" şeklinde bir ifade kullanmıştı. Soykırımın 100. yılında Avrupa Parlamentosu'nun soykırım tasarısını kabul etmesine başta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere hükümet yetkilileri, tasarının kabul edilmesine tepki gösterdi. Türkiye'de ve Türkiye dışında yaşayan Ermenilerin soykırımın kabul edilmesi taleplerine bugüne kadar kulaklarını tıkayan devlet yetkilileri, her platformda "Tarihimiz tertemizdir" sözleriyle katliamı yok saydı.

Ötekileştirme politikalarıyla Ermenilere ait mekanlar da yağmalandı, yok olmakla yüz yüze geldi. Bunlardan biri de Van'ın eski adıyla Kohbanis olan Sarmaç köyündeki manastırın kalıntıları. İsmi Surp Grigor olarak bilinen manastır Erek Dağı'nın kuzeybatısında bulunuyor. Manastırın neredeyse tamamı tahrip olmuş durumda. Manastır İpekyolu Belediyesi tarafından korunmaya alındı.

Köy halkı yanı başındaki manastırdan habersiz

Sarmaç köyünde Surp Grigor Manastırı'nın yanı sıra Ermeni kaynaklarında da yer alan Surp Karapet Kilisesi de bulunuyor. Ermeni kaynaklarında yer alan bilgiye göre Surp Karapet Kilisesi 1251 yılında Erek Dağı'nın yüksek noktalarında Surp Grigor Manastırını karşıdan görecek şekilde inşa edildi. Kaynaklara göre, Surp Grigor Manastırı ise, Osmanlı-İran savaşlarına kadar aktif olarak eğitim amaçlı kullanılırken, savaş esnasında oldukça hasar gören kilise ve manastır, 1559 yılında Melik Ghulidjan adlı Ermeni tarafından onarıldı.

1915 yılına kadar da eğitim verildiği söylenen manastırlarda daha sonra Ermenilerin tehcir ve soykırıma uğratılması ile birlikte kullanılamaz hale getirildi.

Sarmaç köyünde yaşayan halk da yanı başlarında duran tarihten habersiz olarak manastırın duvar taşlarını alarak cami ve okul yapımı için kullandı. Depremden sonra manastır taşlarından inşa edilen cami yıkılırken, inşa edilen okul da ise halen köy çocukları eğitim görmeye devam ediyor.

Ermeni mezarları define avcılarının hedefinde.

Sarmaç köyünde manastır ve kilise kalıntıları ile birlikte Ermenilere ait olduğu düşünülen mezarlık da bulunuyor. Mezarlıklar define avcılarının hedefi olarak tahrip edilmiş durumda. Birçok mezarı kazıp öylece bırakan defineciler, köylülerin rivayetine göre yüklü miktarda altını bulup kaçmış. Ermeni mezarlıkları tahrip edilse de mezar taşlarına kazıdıkları yazı ve resimleri halen bıraktıkları yerde duruyor.
JINHA
Armweeklynews.am [24.04.2016]
Van'da Ermeni eserleri ve mezarları yok olmakla yüz yüze!
© 2010-2018  Կապը »  Contacts Այցելեք » Facebook